KARAYOLU 3. ULUSAL KONGRESİ ANKARA'DA DÜZENLENDİ

Dünyada olduğu gibi ülkemizde de kapıdan kapıya taşıma özelliği ile ulusal ve uluslararası alanda büyük ölçüde taşıma hizmeti veren ve aynı zamanda diğer ulaşım sistemleri arasındaki tamamlayıcı rolü ile ulaşımda en büyük paya sahip olan karayolu sisteminin; sosyal ve ekonomik yönleriyle ağırlıklı bir biçimde ele alındığı, özellik ve niteliklerinin anlatıldığı, sorunların ve darboğazların tartışılarak geleceğe yönelik çözümlerin arandığı “Karayolu 3. Ulusal Kongresi” Karayolları Genel Müdürlüğü ve Yollar Türk Milli Komitesi tarafından 25-27 Kasım 2014 tarihleri arasında Karayolları Genel Müdürlüğü Halil Rıfat Paşa Konferans Salonu’nda gerçekleştirildi.


Kurum, kuruluş, üniversiteler ve özel sektörün büyük ilgi ve katılım gösterdiği Kongrenin Açılış Konuşmaları bölümünde ilk olarak söz alan Karayolları Genel Müdürü ve Yollar Türk Milli Komitesi Başkanı M. Cahit TURHAN; ülkemizin önemli bir altyapı sistemi olan karayollarımızın, dünyadaki yeni uygulamalar ve gelişmeler ışığında her yönü ile konuşulacağı Karayolu 3. Ulusal Kongresi’nin yararlı paylaşımlara ve fikir alışverişine vesile olacağını belirterek konuşmasına başladı.


Ulaştırma yatırımlarının, depolama özelliği olmadığını, taleple ortaya çıktığını bu nedenle hedeflerinin, vatandaşların taleplerini en üst düzeyde karşılamak için hayata geçirilen karayolu ağını daha yüksek kapasite ve standarda ulaştırmak olduğunu belirten TURHAN, Karayolları Genel Müdürlüğünün; karayolu ulaşımının sanayi, ticaret ve hizmet sektörlerindeki dengeli gelişmeye faydalarını göz ardı etmeden, eğitim ve sağlık hizmetlerine erişimi, yerel pazarların birer ekonomik merkez olarak güçlendirilmesini, doğal kaynakların ve tarım ürünlerinin pazarlara taşınmasını bu faydalar kapsamında değerlendirerek çalışmalarını gerçekleştirdiğini söyledi.

TURHAN ülkelerin kalkınmasına pozitif katkı sağlayan karayolu ulaşım sektörünün, sosyo-ekonomik faydalarının yanında üretim ve istihdamın artırılması açısından da öneminin büyük olduğunu, 2014 yılında şantiye ve karayolu personeli olmak üzere toplam 95 bin 912 kişinin karayolları çalışmalarında istihdam edildiğini, buna dolaylı katkı sağlayan esnaf, sanatkar ve lojistik destek sağlayan kesimler ile sosyal güvenlik yardımlarından dolayı ailelerde katıldığında, bu rakamın daha da büyüdüğünü belirtti.

Bölünmüş yol ağının bugün itibariyle 23 561 km’ye ulaştığını 2023’te 37 000 km’ye ulaşmayı hedeflediklerini belirtti. 2023 hedefleri olarak kamu özel sektör işbirliği ve Yap-İşlet-Devret finansman modelleri ile 5748 km uzunluğunda otoyol ve Genel Müdürlük yatırım programındaki yatırım bedeli 123 milyar TL olan toplam 1992 adet projeyi gerçekleştirmeyi hedeflediklerini belirten TURHAN ayrıca bilgi ve iletişim teknolojilerdeki yeni gelişmelere paralel olarak etkin bir ulaştırma altyapısı için yollarımızda akıllı ulaşım sistemlerini yaygınlaştırmayı amaçladıklarını sözlerine ekledi.

TURHAN, Karayolu 3. Ulusal Kongresi’nde, ülkemiz karayollarının planlama, proje, yapım, bakım, onarım ve kullanım gibi çeşitli boyutları ile ele alınacağını, dünyadaki son araştırmalar, yeni uygulama tekniklerinin de dikkate alınarak tartışılıp değerlendirileceğini de hatırlattı.

Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Lütfi ELVAN da yaptığı konuşmada karayolu ağırlıklı ulaşım politikalarının, İkinci Dünya Savaşı sonrasında tüm dünyada değer kazandığını belirterek bu eğilimin 2000’li yılların başına kadar devam ettiğini söyledi.


ELVAN bu dönemde kıt imkanlarla bin bir emekle yapılan karayollarımızın ülkenin ekonomik, ticari ve sosyal ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanır hale geldiği görülerek Ulaştırma Ana Plan Stratejisini hazırladıklarını ve bütün ulaşım seçeneklerine; demiryolları, denizyolları, hava yolları, bilişim yolları ve karayollarına, aynı değeri ve aynı önemi vererek eş zamanlı olarak birbiri ile uyumlu bir şekilde geliştirmeyi değişmez ana politikaları olarak benimsediklerini ifade etti.

Karayollarında sadece bölünmüş yol seferberliğini başlatmadıklarını mevcut yolların standardının yükseltilmesi, yeni otoyol projeleri, mevcut koridorların işlevsel hale getirilmesi, yeni koridorlar açılması, karayolu taşımacılığının kayıt altına alınması ve sektörün düzenlenmesi yanında bu işin sosyolojik ve kültürel arka planını da dikkate aldıklarını belirten ELVAN bugün kafa kafaya çarpışmaların sayısı istisna haline gelmişse yol kusurundan kaynaklanan kazalar sıfırlanmışsa bunun tamamen karayolları ailesinin başarısı olduğunu belirtti.

ELVAN hiçbir yatırımın, hiçbir maddi değerin insan hayatı kadar önemli olmadığını önemli olanın insanı yaşatmak olduğunu, bunun da bilinçli, başkalarının hayatına saygılı, yeni yolculuk kültürünün oluşması ile mümkün olacağını bu konuda işin gerek eğitim boyutunun gerekse eğitimin davranışa dönüşme boyutunun çok önemli olduğunu belirterek, trafik güvenliğini, altyapı ve üstyapı standartlarının kalitesini artırmaya, insan kapasitesini geliştirmeye yönelik olarak karayolu sektörünün ihtiyaçlarına cevap verecek bir karayolu akademisinin kurulmasının; karayolu ile uluslararası eşya taşımacılığı alanında sefer sayısının 3 kat artırılarak 5 milyona çıkarılmasının, atık maddeler, endüstriyel yan ürünler ve geri dönüşümlü malzemelerin yol yapımında kullanımının yaygınlaştırılmasının Türkiye için ne ölçüde önemli olduğunun bilincinde olduklarını söyledi.

ELVAN konuşmasının ardından yine bu Kongre kapsamında bu sene ilk kez düzenlenen “Şehirlerarası Yollarımız” temalı Fotoğraf Yarışmasında ödül kazanan eser sahiplerine Sertifikalarını verdi ve ödül alan eserlerin yer aldığı serginin açılışını yaptı.



Kongrede;

- “Kamuoyunun Türkiye Karayollarının Farkındalığı ve Memnuniyeti” Konulu Anketin Sunumu ve    Değerlendirilmesi (Panel I)
- Karayollarında Mega Projeler (Oturum I)
- Karayollarının Mevcut ve Gelecekteki Durumuna Paydaşların Bakışı (Panel II)
- Karayolu Ulaştırması ve Diğer Ulaşım Modları ile Entegrasyonu (Oturum II)
- Karayolları ve Tünelcilik (Oturum III)
- Vecdi Diker Çalışma Grubu (Oturum IV)
- Karayollarında Sürdürülebilir Mühendislik Uygulamaları (Oturum V)
- Karayolu ve Trafik Güvenliği (Oturum VI)
- Teknik Yönleri ile Karayolu (Oturum VII, VIII)
- Karayollarımızda Sürücü Davranışları (Panel III)

ana başlıklarındaki konularla ilgili hususlarda yapılan sunumlar ve soru cevaplarla ülkemiz karayollarının; planlama, proje, yapım, bakım, onarım ve kullanım gibi çeşitli boyutları, dünyadaki son araştırmalar, yeni gelişmeler ve uygulama teknikleri de dikkate alınarak, tartışılıp değerlendirildi ve karayolunun diğer altyapı sistemleri ile birlikteliğinin sağlanması üzerinde hassasiyetle duruldu. Ayrıca bilgi akışlarına netlik ve açıklık kazandırılarak katılımcıların Kongre amacı doğrultusunda doğru bilgilenmeleri sağlandı. Böylece karayolu sisteminin mevcut durumunun iyileştirilmesine ve geleceğe yönelik modern bir karayolu yapılanmasına katkı yapılmaya çalışıldı.

Ayrıca Kongre öncesinde, ele alınan konularla ilgili Komitemize gönderilen bildirilerden Bilim Kurulu Üyelerince değerlendirilerek Kongrede sözlü sunulması ve kitapta yer alması uygun görülen bildiriler kitap haline getirilerek flash disklere yüklendi ve kamu - özel sektör kurum ve kuruluşlarının, üniversitelerin ve sivil toplum kuruluşlarının bilgilerine sunuldu.

PANEL I - “Kamuoyunun Türkiye Karayollarının Farkındalığı ve Memnuniyeti” Konulu Anketin Sunumu ve Değerlendirilmesi

Daha önceki her iki Kongrede olduğu gibi bu Kongrede de, tarafsız bir araştırma şirketine yaptırılan “Kamuoyunun Türkiye Karayolları Farkındalığı ve Memnuniyeti Anketi”nin sonuçları Kongrenin;

- 1. günü YTMK Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı H. Hüsnü DOĞAN'ın yöneticiliğini yaptığı “Kamuoyunun Türkiye Karayolları Farkındalığı ve Memnuniyeti” Konulu Anketin Sunumu ve Değerlendirilmesi” konulu PANEL I’de ve

- 3. günü Karayolları Genel Müdürlüğü Müşaviri ve YTMK Yönetim Kurulu Üyesi Emin ENER'in yönettiği “Karayollarımızda Sürücü Davranışları” konulu PANEL III’de

açıklandı ve ortaya çıkan sonuçlar katılımcılarla birlikte tartışıldı.

Kamuoyunda karayolları algısını ölçmeye yönelik olan kamuoyu araştırmasının sonuçlarına göre en dikkat çeken tespitler;

- Şehirlerarası seyahat için ekonomik, hızlı, güvenli ve başka seçenek olmaması nedenleriyle en fazla tercih edilen ulaşım sisteminin % 93 oranında Karayolları olduğu,

- Karayolları Genel Müdürlüğünün kamuoyundaki bilinirliliğinin % 90’lar seviyesinde olduğu,

- Kurumun çalışmaları konusundaki genel değerlendirme sorularına %73’ler seviyesinde olumlu cevaplar alındığı,

- Kurumun en yeterli ve güçlü olduğu alanların, yeni bölünmüş yol ve otoyol yapımı ile yolların trafiğe açık tutulması çalışmaları olduğuydu.

Ayrıca doğu-batı, kuzey-güney akslarını gerçekleştirerek, bitümlü sıcak karışım kaplama çalışmalarında hedeflerine ulaşarak, dağları tünellerle geçerek vatandaş memnuniyetini karşılayan Karayolları Genel Müdürlüğünce, yolların geometrik standardının yükseltilmesi ve yolda trafik güvenliğinin sağlanması konusundaki çalışmalara ağırlık verilmesi, çevreye duyarlı olunması, vatandaşlar tarafından dile getirilen talep ve önerilerin dikkate alınması ve sosyal medya aracılığıyla iletişim ağının güçlendirilmesi bu memnuniyetin artırılması için kamuoyunun kurumdan beklentileri olarak öne çıkan konulardı.

Her 100 kişiden 8’inin ölümlü ya da yaralanmalı kaza geçirdiğinin belirlendiği araştırmada, trafik kurallarına ne kadar uyulduğuna ilişkin soruya, % 49’luk bir oranla kurallara çoğu zaman uyulduğu şeklinde cevap verilirken, % 51’lik kesimden, ara sıra ya da hiçbir zaman uyulmadığı şeklinde cevaplar alındı. Karayolları ve trafik güvenliği konusunda halkın yaklaşık % 62’si şehirlerarası karayolunda kendini daha güvende hissettiğini, % 63’ü ise şehiriçi yollara kıyasla iyi ve çok daha iyi olduğunu belirtti.

Trafik kazalarında en önemli etkenin sürücü davranışları olduğu belirlenen ankette, ilk üç etkenin hız, alkol, yorgun ve dikkatsiz araç kullanımı olarak sıralandığı görüldü. Sürücülerin yaklaşık % 80’i son üç yıl içinde tatil yapmadığını, % 15’i hız sınırını bilmediğini, % 13’ü ise ölümlü - yaralanmalı trafik kazası geçirdiğini ve bu sürücülerden % 35’i kusurun kendisinde olduğunu belirtti. Sürücülerin çoğu 3-4 saatte bir mola verdiğini, yaklaşık % 10’u ise 5-6 saat aralığında mola verdiğini ifade etti. Araştırma sonucunda, trafik kazalarında en önemli kusurun, dikkatsizlik ve uykusuzluk olduğu, yük ve yolcu taşımacılığı yapan sürücülerimizin yorgun araç kullandığı anlaşıldı.

OTURUM I - Karayollarında Mega Projeler

Karayolları Genel Müdür Yardımcısı Uğur Kenan ADİLOĞLU'nun başkanlığında gerçekleştirilen oturumda Karayolları Genel Müdür Yardımcısı Erol ALTUN, geçmişten bugüne Karayollarının kilometre taşı olmuş dönemlerini anlattı.

Karayolları 1. Bölge Müdürü İsmail KARTAL, Yap-İşlet-Devret finansman modeli ile gerçekleştirilen projelerin önemine değinerek bu kapsamda gerçekleştirilmekte olan Yavuz Sultan Selim Köprüsünün de dahil olduğu Kuzey Marmara Otoyolu ve İzmit Körfez Geçişi Köprüsünün de yer aldığı İstanbul-Bursa-İzmir Otoyolu projelerindeki gerek proje gerekse yapım ile ilgili bugüne kadar yapılan çalışmaları katılımcılarla paylaştı.

PANEL II - Karayollarının Mevcut ve Gelecekteki Durumuna Paydaşların Bakışı

Yöneticiliğini Karayolları Genel Müdür Yardımcısı Erol ALTUN'un yaptığı panelde Türkiye’nin, 46 milyon ton asfalt üretimi ile Almanya’nın önüne geçerek Avrupa’nın en çok asfalt üreten ülkesi haline geldiği, 2023 yılında yollarımızın tamamının Bitümlü Sıcak Karışım ile (BSK) kaplanması hedefinin tutturulması için üretimin artırılarak devam ettirilmesi gerektiği vurgulandı.

OTURUM II - Karayolu Ulaştırması ve Diğer Ulaşım Modları İle Entegrasyonu

Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Talat AYDIN yönetiminde gerçekleştirilen oturumda konuşan Karayolları Genel Müdürü M. Cahit TURHAN küreselleşme süreciyle üretim merkezlerinin dağılımında yaşanan değişimin küresel ve bölgesel mal hareketliliğini artırdığını, taşımacılığın güvenli ve düşük maliyetli yapılmasının önem kazandığını belirtti.

Gelinen süreçte; sürdürülebilir kalkınmanın unsuru haline gelen, modların birbiri ile entegre çalıştığı ülkelerin ve uluslararası taşımacılığın gereksinimlerini karşılayan modern ulaşım sistemlerinin tesis edilmeye başlandığını ifade etti.

Erişebilirlik, zaman, ürün güvenliği ve maliyet gibi faktörlerin, modlar arası taşımacılıkta etkili olduğunu, karayolu taşımacılığının; özellikle uzun mesafelerde sağladığı esneklik ve hız avantajları, noktalar arası kesintisiz taşıma imkanı sunmasıyla öne çıktığını, ayrıca modlar arası geçişlere uyumlu olması ve kapıdan kapıya teslime imkan sağlayan tek taşıma türü olması nedeniyle tüm ulaşım modları arasındaki ağırlığını korumaya devam ettiğini belirtti.

OTURUM III - Karayolu ve Tünelcilik

Prof. Dr. Mahir VARDAR’ın başkanlığında yapılan oturumda, tünelciliğin gelişimi ve geldiği noktalar ele alınarak ilk çağlarda insan eliyle yapılmış mağaralardan günümüzde kıtalararası geçiş sistemi olarak kullanılan tünellerin yapıldığı bir noktaya gelindiğine değinildi. Ülkemizin arazi yapısındaki çeşitliliğin üzerinde dikkatle durulması gerektiği belirtilirken, bu konuda deneyimli ve konusunda uzman personele sahip olmanın önemine vurgu yapıldı.

OTURUM IV - Vecdi Diker Çalışma Grubu

Kurumumuzun ilk Genel Müdürü Vecdi DİKER’in girişimleriyle 80’li yıllarda çalışmalarına başlayan Grup, kısa süre önce dernekleşerek, Vecdi Diker Çalışma Grubu Derneği adını aldı. Karayolları Eski Genel Müdürü ve YTMK Kurucu Başkanı Atalay COŞKUNOĞLU’nun başkanlığında yapılan oturumda müşavirlik hizmetlerinin önemine değinilerek, ülkemizdeki müşavirlik hizmetlerinin hukuki altyapısının net olarak belirlenmesine ve Mesleki Sorumluluk Sigortasının gerekliliğine vurgu yapıldı. Oturumun bir diğer konu başlığında ise büyük projelerin planlanması projelendirmesi, inşa edilmesi ve hizmete alınması dahil bütün süreçlerinde dikkate alınması gereken hususlar üzerinde duruldu.

OTURUM V - Karayollarında Sürdürülebilir Mühendislik Uygulamaları

Karayolları Genel Müdürlüğü Araştırma ve Geliştirme Dairesi Başkanı ve YTMK Genel Sekreteri A. Gürkan GÜNGÖR’ün başkanlığını yaptığı oturumda, yolların gelecekteki vizyonunun belirlenmesinde özellikle çevre dostu yeşil yolların ve elektrik üreten yolların ön planda olacağı hususları üzerinde duruldu.

Karbondioksit emisyonunun etkilerine dikkat çeken konuşmacılar, konunun önemini anlatmak için 1 ton karbondioksit emisyonunun yok edilebilmesi için 5 ağaç dikmek gerektiğini, 1 ton emisyonun ise, uzak mesafeli uçuş yapan bir uçak tarafından üretilebildiğini çapıcı bir örnekle açıklamaya çalıştılar.

OTURUM VI - Karayolu ve Trafik Güvenliği

Başkanlığını Karayolları Genel Müdürlüğü Trafik Güvenliği Dairesi Başkanı Yakup DOST’un yaptığı oturumda dile getirilen konulardan öne çıkan hususlar:
- Ülkemizde son on yıllık süreçte araç sayısı 8 milyondan 18 milyona çıkarken kaza sayılarında da artış yaşandığı ancak; araç sayısındaki aşırı artışa rağmen trafik kazaların da hayatını kaybedenlerin sayısında azalma olduğu ve ölümlü kazalarda yaşanan azalmada bölünmüş yolların hizmete alınmasının etkili olduğu,

- Ülkemizde meydana gelen trafik kazalarında her yıl milli servetimizin %1,5’inin kaybedildiği,

- Trafik kazalarının % 80’inin ülkemizin de aralarında bulunduğu gelişmiş ülkelerde meydana geldiği,

- Ve ne yazık ki dünya genelinde yaşanan trafik kazalarında, her 3 dakikada 1 çocuğun yaşamını yitiriyor olmasıydı.

OTURUM VII ve VIII - Teknik Yönleri İle Karayolu

Başkanlıklarını sırasına göre ayrı ayrı Tankut BALKIR ve Prof. Dr. Emine AĞAR’ın yaptığı oturumlarda, Komitemize gönderilen bildirilerden Bilim Kurulu Üyelerince değerlendirilerek Kongrede sözlü sunulması uygun görülen bildirilerin sunumu gerçekleştirildi.

Karayolları Genel Müdürlüğünün faaliyet gösterdiği alanlarda meydana gelen teknolojik gelişmelerin yanı sıra Boğaz Köprülerinin bakımında uygulanan yeni yöntemlerin ve 3. Köprünün yapım çalışmalarında kullanılan teknolojilerin konuşulduğu oturumlarda sekiz adet bildiri sunuldu.

PANEL III - Karayollarında Sürücü Davranışları

“Kamuoyunun Türkiye Karayolları Farkındalığı ve Memnuniyeti Anketi” sonuçlarının “sürücü davranışları” yönünden irdelendiği panelde;

Anket çalışmasında; yollardaki hatalı davranışları için sürücülerin “ben hata yapmıyorum, diğer sürücüler yapıyor” zihniyetine sahip olduğunun tespit edildiği, bu bakış açısının değiştirilmesi gerektiğine vurgu yapıldı. Ayrıca trafikte uyulması gereken; Sabırlı olalım, Saygılı olalım, Sinirlere hakim olalım, Sürücü kurallarına uyalım “4 S” kuralı da katılımcılara hatırlatıldı.

Karayolları Genel Müdürlüğünün resmi sitesinde yapılan ve oturumda irdelenen “Takip Mesafesi” konulu kamuoyu yoklamasının sonuçları da dikkat çekiciydi. Anket sonuçlarına göre takip mesafesini bildiğini söyleyenlerin azımsanmayacak bir kısmının takip mesafesini doğru bilmediği görüldü.

Kapanış Oturumu

Karayolları Genel Müdürü ve YTMK Başkanı M. Cahit TURHAN yaptığı kapanış konuşmasında; “Karayollarımızın mevcut ve gelecekteki durumunu paydaşlarımızla birlikte değerlendirdik. Türkiye’nin Avrupa’da en çok asfalt üreten ülke durumuna gelmesi, karayolu sektörünün dünyada söz sahibi olduğunun bir göstergesi olmuş ve 2023 yılında yollarımızın tamamının Bitümlü Sıcak Karışım kaplamalı yapılması hedeflerimizi perçinlemiştir” dedi.

Ulaştırma sektörünün gelecek vizyonunun belirleyicisi olan çevre duyarlılığının hem dünyada hem de ülkemizde önemli bir faktör haline gelmesinin Kongrede vurgulandığını hatırlatan TURHAN ayrıca; oturumlarda çözüm odaklı, sağduyulu cesur ve çok değerli konuşmalar yapıldığını ve önemli görüş ve düşüncelerin ortaya konulduğunun altını çizdi.

Araştırma sonuçlarını da değerlendiren TURHAN farkındalık ve memnuniyete yönelik tespitler içeren anketin değerlendirilerek çalışmalarda yön gösterici olacağını ve bugüne kadar olduğu gibi bundan sonrada başarılı çalışmalara imza atmaya devam edeceklerini söyledi.